Bill Gates chce wycinać i zakopywać drzewa, by zmniejszyć emisję CO2? Nie

Użytkownik Instagrama opublikował 27 czerwca film, w którym przekonuje, że Bill Gates rzekomo finansuje wycinkę drzew. Według autora nagrania - opublikowanego także na Facebooku - ma to służyć walce z globalnym ociepleniem.

"Odkryto nowy pomysł na walkę z globalnym ociepleniem. Jest to ścinanie drzew. Nie żartuję. To pomysł start-upu Kodama Systems, finansowanego przez pana filantropa Gatesa”- opowiada mężczyzna. Nazwisko miliardera jest wygłuszone, a na jego zdjęciu, które pojawia się w nagraniu, Bill Gates ma oczy przesłonięte czarnym paskiem. Autor filmu mówi dalej: "Znowu: najpierw sztuczne mięso i blokowanie słońca, teraz wycinanie drzew". Po czym tłumaczy: "Według pomysłodawców wycinanie, a następnie zakopywanie drzew w glebie, w której nie ma wody i dostępu do tlenu, może zmniejszyć globalne ocieplenie. Przedstawiciele startupu twierdzą, że ich pomysł zapobiegnie rzekomemu emitowaniu przez rośliny dwutlenku węgla z powrotem do atmosfery. Skoro rośliny te pochłaniają dwutlenek węgla, to gdzie tu jest logika?" – pyta autor nagrania. Dalej mówi o negatywnym wpływie usuwania roślin i zieleni z przestrzeni miejskich i betonowaniu miast.

Internauci komentują na Instagramie, nie kryjąc emocji: "Tylko ten drbil mógł na to wpaść… jak słyszę to nazwisko to mnie już trzęsie"; "Nie ma sensu. Taki jest plan. Zniszczyć planetę i zniewolić populację"; "No jak, wykończyć biedotę, elity przetrwają, zbudują nowy piękniejszy świat" (pisownia postów oryginalna).

Nagranie-rolka udostępnione na Instagramie i Facebooku ma niemal 11 tys. polubień, prawie 400 komentarzy, 3 tys. razy podano je dalej.

Wyjaśniamy, co w nim jest prawdą, a co nie.

Pierwsze informacje jakoby Bill Gates miał finansować wycinkę i zakopywanie drzew w celu walki z globalnym ociepleniem, pojawiły w sierpniu 2023 roku. W opublikowanym przez serwis Slay News (nie mylić ze Sky News) artykule napisano, że "Gates forsuje kilka kontrowersyjnych programów, które mają pomóc walczyć ze zmianami klimatycznymi".

Autor tekstu podaje, że jednym z takich projektów miałoby być przedsięwzięcie firmy Kodama Systems, w którą 6,6 mln dolarów zainwestowała należąca do Gatesa spółka Breakthrough Energy. "Współzałożyciel Microsoftu finansuje nowe przedsięwzięcie, które ma na celu wycięcie 70 milionów akrów (283 tys. kilometrów kwadratowych, Polska ma powierzchnię niemal 313 tys. kilometrów kwadratowych – red.) lasów w celu rzekomej 'walki z globalnym ociepleniem'" – czytamy w artykule. Po ścięciu drzew miałyby one zostać zakopane, zamiast wykorzystane na przykład jako drewno na cele budowlane.

Tekst ten był cytowany w polskich mediach społecznościowych i portalach. "Drzewa mają za ciepło i kaszlą, więc Bill Gates ma już plan. Wyciąć!" - pisał autor posta w serwisie X z 5 lutego 2024 roku. Wpis wyświetlono ponad 10 tys. razy.

Artykuł ze Slay News i opisane w nim informacje sprawdził w październiku 2023 o roku dział fact-checkingowy agencji Reuters - Reuters Fact Check. O sprawie pisały także serwisy AFP Fact Check i AP Fact Check. Dziennikarze ustalili, że zarzuty stawiane Gatesowi w artykule i przez wielu internautów są fałszywe, a rozpowszechniany przekaz przeinacza plany firmy Kodama Systems.

Kodama Systems to start-up tworzący rozwiązania z zakresu gospodarki leśnej. Zajmuje się przede wszystkim alternatywnym dla spalania biomasy sposobem pozbycia się pozostałości po cięciach pielęgnacyjnych lasów (trzebieży). Polega on na zakopywaniu pozostałości drzewnych pod ziemią, bez dostępu do wody i tlenu. Jak twierdzą przedstawiciele firmy, rozwiązanie to minimalizuje proces rozkładu drzew, podczas którego wydziela się dwutlenek węgla, a więc tym samym ogranicza się jego emisję do atmosfery. Jak czytamy na stronie internetowej firmy, metoda ta minimalizuje rozkład przy niskich nakładach kapitałowych: "w przeciwnym razie pozostałości te zostałyby spalone w stosach, co jest zarówno kosztowne, jak też stanowi źródło emisji CO2".

Jak ustalili dziennikarze Reutersa, firma nie planuje wycinki wszystkich drzew na tysiącach kilometrów kwadratowych powierzchni Stanów Zjednoczonych, tylko opracowuje projekt dla Służby Leśnej Stanów Zjednoczonych (USFS). Scott Owen, rzecznik prasowy tej instytucji, poinformował, że wraz z Departamentem Rolnictwa Stanów Zjednoczonych (USFS jest jego częścią) mają przygotowane pięcio- i dziesięcioletni plany dotyczące walki z pożarami lasów i opracowywania metod zmniejszających ryzyko ich wystąpienia. Jedną z takich właśnie metod jest trzebież. Owen przekazał, że część działań strategicznych zawartych w tych planach dotyczy trzebieży, jednak twierdzenie, że trzebież usuwa wszystkie drzewa, jest dalekie od prawdy. Firma Kodama Systems miała opracować plan transportu i zakopania nienadającej się do sprzedaży biomasy przy jak najefektywniejszej minimalizacji emisji dwutlenku węgla do atmosfery z tych pozostałości.

Jak podaje Reuters, przedstawiciel firmy Kodama Systems James Sedlak stwierdził, że zarzuty zawarte w artykule Slay News są nieprawdziwe, a rola firmy w długoterminowych planach zmniejszania zagrożenia pożarowego USFS została fałszywie przedstawiona. Reuters próbował zdobyć wyjaśnienia autorów tekstu, ale Slay News nie odpowiedział na prośbę o komentarz.

Portal Slay News wielokrotnie oskarżany był o rozpowszechnianie dezinformacji, między innymi na tematy związane ze szczepieniami przeciwko COVID-19. Portal oceniany jest przez Mediabiasfactcheck.com (serwis zajmujący się weryfikacją wiarygodności i stronniczości źródeł informacji w Internecie) jako źródło bardzo wątpliwe, skrajnie stronnicze, promujące fałszywe informacje.

Amerykański przedsiębiorca i filantrop nie jest właścicielem Kodama Systems. Jego spółka Breakthrough Energy Ventures należy natomiast do grupy inwestorów, która zgodnie z komunikatem prasowym z grudnia 2022 roku zainwestowała w start-up 6,6 miliona dolarów. Jak podaje AP Fact Check, Breakthrough Energy Ventures inwestuje w firmy rozwijające technologie i innowacyjne rozwiązania mające na celu walkę z globalnym ociepleniem. Dziennikarze uzyskali komentarz Alex Reid, dyrektorki ds. komunikacji Gates Ventures. ,"Zarzuty są nieprawdziwe" - przekazała redakcji AP.

AP skontaktowało się z Jamesem Sedlakiem, przedstawicielem Kodama System. Ponownie odrzucił zarzuty. Stwierdził, że komentarze internautów o rzekomej planowanej masowej wycince drzew są wynikiem błędnej interpretacji artykułu z amerykańskiego wydania "Forbesa" z lipca 2023 roku.

Tekst informuje, że Służba Leśna Stanów Zjednoczonych planuje w ciągu dekady przerzedzić 70 milionów akrów zachodnich, głównie kalifornijskich lasów. W wyniku tego powstanie ponad miliard ton biomasy drzewnej. Autor informuje, że pozyskana biomasa, zamiast zostać spalona, będzie zakopana w drewnianych kryptach zaprojektowanych tak, by zapewnić suche i beztlenowe warunki. ,"Jak napisano, nie oznacza to wycinki wszystkich drzew na tej powierzchni" - komentuje Sedlak w odpowiedzi do AP. Tłumaczył, że informacja została mylnie zinterpretowana i stała się bazą fałszywego przekazu. Przyznał, że mimo iż metoda przerzedzania może się wydawać sprzeczna z intuicją, to jednak jest kluczowa nie tylko dla zmniejszenia ryzyka występowania pożarów na tym terenie, lecz także do poprawy ogólnej kondycji lasów.

Bill Gates jest jednym z głównych bohaterów wielu teorii spiskowych i fałszywych przekazów. W Konkret24 pisaliśmy o tych nieprawdziwych tezach nie raz. Na przykład o sprawie rzekomych produktów spożywczych Billa i Melindy Gatesów z zielonym logiem z żabą na opakowaniu, których spożycie według internautów może być niebezpieczne, bo produkty te są trujące i zmodyfikowane genetycznie (a prawda jest taka, że logo z żabą to certyfikat Rainforest Alliance przyznawany przez organizację non-profit firmom wytwarzającym swoje produkty żywnościowe w sposób zrównoważony, zaś Rainforest Alliance było grantobiorcą Fundacji Billa i Melindy Gatesów).

Postać Gatesa wiązana jest także z wieloma teoriami spiskowymi dotyczącymi koronawirusa. Jak np. z tą, że są plany ogłoszenia następnej pandemii przez Billa Gatesa.