FAŁSZ

"Nie obserwuj! Nie retweetuj! Nie dyskutuj! Nie czytaj!". Fałszywa grafika krąży w internecie


Lista kont rozpowszechniających "szkodliwe treści antypolskie" na Twitterze, rzekomo sygnowana przez Biuro Bezpieczeństwa Narodowego i Andrzeja Zybertowicza, pojawiła się w środę na profilu europosła Radosława Sikorskiego. Doradca szefa BBN i prezydenta Andrzeja Dudy już w marcu 2018 r. zapewnił, że nie ma nic wspólnego z grafiką.

Komuś bezpieczeństwo narodowe pomyliło się z partyjnym - takimi słowami Radosław Sikorski skomentował na swoim twitterowym profilu grafikę zatytułowaną "Patrioto, strzeż się! Wróg czycha na Twitterze" (pisownia oryginalna).

Na grafice wskazano 27 twitterowych profili, które zgodnie z opisem, miały rozpowszechniać "szkodliwe treści antypolskie". "Nie obserwuj! Nie retweetuj! Nie dyskutuj! Nie czytaj!" - takie apele widnieją nad zdjęciami kont.

Po kilku godzinach wpis został usunięty przez europosła.

fałsz

Usunięty wpis Radosława SikorskiegoTwitter

Elementem, do którego nawiązał były minister spraw zagranicznych, były jednak widoczne nad listą logo Biura Bezpieczeństwa Narodowego oraz zdjęcie Andrzeja Zybertowicza. Takie elementy najprawdopodobniej miały sugerować, że państwowy urząd i doradca jego szefa stworzyli lub jakkolwiek inaczej "zatwierdzili" czarną listę twitterowych kont.

Sikorski: władza potrzebuje Pegasusa do utrzymania władzy
Sikorski: władza potrzebuje Pegasusa do utrzymania władzytvn24

Podwójne dementi

Sam Zybertowicz już jednak ponad półtora roku temu zaprzeczył, jakoby miał cokolwiek wspólnego z listą. "Jakiś troll zrobił fejkowego mema (nigdy nie umieszczonego na moim profilu), a całe stadko quasi-skrupulatnych (np. @skrupulatny), anonimowych trolli nakręca się od kilku godzin..." - przekazał w marcu 2018 roku na Twitterze (pisownia oryginalna).

Mimo tego, zamieszczona półtora roku temu na Twitterze grafika wciąż nie została usunięta. We wtorek 22 października umieścił ją inny użytkownik serwisu, a dzień później za jego pośrednictwem pojawiła się również na profilu Radosława Sikorskiego.

W rozmowie z Konkret24 Andrzej Zybertowicz raz jeszcze zaprzeczył swoim powiązaniom z listą:

prawda

Nie mam z tą grafiką nic wspólnego. Biuro Bezpieczeństwa Narodowego również. Nie stworzyłem jej, ani nie miałem żadnego udziału w jej przygotowywaniu. Andrzej Zybertowicz

Dwa poziomy celów

Zapytany o możliwe cele stworzenia takiej fałszywki, Andrzej Zybertowicz odpowiada, że "wygląda to na typowy trolling".

- Zapewne zrobił to ktoś, kto ma problemy z podmiotowością w świecie rzeczywistym, więc anonimowo chce zaistnieć w świecie wirtualnym - tłumaczy doradca szefa BBN. - Coś takiego robi się, kiedy nie ma się do przekazania żadnych prawdziwych informacji, więc w ich miejsce tworzy się chwytliwą nieprawdę. Niestety charakter współczesnej debaty społecznej powoduje, że takie treści mają potem wysoki poziom replikacji. Dodatkowo jeśli nawet tak doświadczeni politycy, jak Radosław Sikorski, udostępniają takie wpisy, to też dużo mówi o poziomie naszej debaty - dodaje Zybertowicz.

Andrzej Zybertowicz o temperaturze sporu politycznego w Polsce
Andrzej Zybertowicz o temperaturze sporu politycznego w Polscetvn24

Doradca społeczny prezydenta Andrzeja Dudy dodał także, że można patrzeć na takie działania z innej perspektywy. - Ale poza zwykłym spontanicznym trollingiem jest też poziom głębszy. To cała wojna informacyjna, której jedną ze stron jest Rosja - mówi Zybertowicz. - Nie mówię, że w tym przypadku musiała ona prowadzić jakieś działania, ale mogła na przykład pomagać replikować takie treści, korzystając z algorytmów Twittera - dodaje i tłumaczy:

Proszę zauważyć, że na tej grafice pojawia się Biuro Bezpieczeństwa Narodowego, a więc urząd ważny dla naszej obronności jako państwa NATO. Andrzej Zybertowicz

"Grafika wydała mi się wyobrażalna"

Momentalne po opublikowaniu wpisu z grafiką przez Radosława Sikorskiego komentujący internauci zaczęli alarmować, że udostępniona lista nie została stworzona przez BBN i Zybertowicza. Były szef polskiej dyplomacji w rozmowie z Konkret24 potwierdził, że to właśnie te sygnały skłoniły do go wykasowania wpisu.

- Udostępniłem grafikę, ponieważ wydała mi się wyobrażalna, skrajne upartyjnienie takich instytucji jest w tej chwili normą, ale przy pierwszych sygnałach, że może to być fejk, usunąłem wpis - tłumaczy Sikorski.

- Radosław Sikorski postąpił właściwie, usuwając wpis. Choć sam fakt, że daje się nabrać na tak prymitywnego fejka, pokazuje tylko, jak ważna jest edukacja medialna, "media literacy", o której, swoją drogą, tak wiele mówi jego żona - komentuje całą tę sytuację Zybertowicz.

Autor: Michał Istel / Źródło: Konkret24; Zdjęcie tytułowe: Marcin Obara/PAP/Twitter

Pozostałe wiadomości

Sprawa Ryszarda Cyby, skazanego za zabicie działacza PiS, to przykład, jak można robić politykę, budując wśród wyborców poczucie zagrożenia. Niekoniecznie w zgodzie z prawdą i faktami. A także jak brak oficjalnych informacji i reakcji na fakty rodzi fałsz, który trudno powstrzymać.

"Więzienie opuścił morderca". Kalendarium szerzenia paniki

"Więzienie opuścił morderca". Kalendarium szerzenia paniki

Źródło:
Konkret24

Nagranie z manifestacji jest prawdziwe, wśród demonstrantów jest wiele osób o ciemnej karnacji. Publikując ten film, Sławomir Mentzen straszy "powstawaniem nowych meczetów i zdejmowaniem krzyży". Wyjaśniamy, na czym polega manipulacja lidera Konfederacji.

Mentzen: "tak wygląda Warszawa". Manipuluje

Mentzen: "tak wygląda Warszawa". Manipuluje

Źródło:
Konkret24

Na kolejnych spotkaniach z wyborcami i w kolejnych wypowiedziach publicznych kandydat PiS na prezydenta Karol Nawrocki powtarza te same twierdzenia - nie zawsze zgodne z prawdą. Niektóre powtarza szczególnie chętnie i często.

Dziesięć nieprawd Karola Nawrockiego

Dziesięć nieprawd Karola Nawrockiego

Anna Bryłka z Konfederacji twierdzi, że "cały czas zwiększa się liczba wydawanych zezwoleń na pracę" cudzoziemcom. Według polityków koalicji rządzącej jest odwrotnie. Kto ma rację? Sprawdziliśmy statystyki.

Zezwoleń na pracę dla cudzoziemców więcej czy mniej? Mamy dane

Zezwoleń na pracę dla cudzoziemców więcej czy mniej? Mamy dane

Źródło:
Konkret24

"Unijna złodziejka!", "zamordyzm", "źle się to kojarzy" - tak internauci komentują nową inicjatywę unijną. Twierdzą, że Komisja Europejska będzie mogła przejmować prywatne oszczędności obywateli i przeznaczać je jako inwestycje w swoje projekty. Przekaz powtarzają politycy prawicy. Jest fałszywy.

UE szykuje "zamach na oszczędności"? Chodzi o pewną strategię

UE szykuje "zamach na oszczędności"? Chodzi o pewną strategię

Źródło:
Konkret24

Sławomir Mentzen opowiada na spotkaniach z wyborcami, że stopień przestępczości w Niemczech gwałtownie wzrósł po napływie imigrantów - i jako "dowód" zestawia dane dotyczące Algierczyków i Japończyków. Choć istnieją takie liczby, to jednak takie ich przedstawienie jest manipulacją i wprowadzaniem opinii publicznej w błąd.

Mentzen woli Japończyków od Algierczyków. I manipuluje

Mentzen woli Japończyków od Algierczyków. I manipuluje

Źródło:
Konkret24

"Wzruszające", "serce ściska", "szacunek dla pieska" - komentują internauci zdjęcia mające pokazywać uroczystość pożegnania policyjnego psa w jednej z jednostek. To obrazy wprawdzie poruszające, ale nieprawdziwe.

"Niewdzięczna służba, dzięki piesku". Pogrzeb, którego nie było

"Niewdzięczna służba, dzięki piesku". Pogrzeb, którego nie było

Źródło:
Konkret24

- Singapur wydaje znacznie mniej niż Polska, a mimo to ma znacznie lepszy system ochrony zdrowia - przekonuje Sławomir Mentzen, kandydat Konfederacji na prezydenta RP. Wyjaśniamy, czego nie mówi o singapurskim systemie, a co powinniśmy o nim wiedzieć, by się z nim porównywać.

Mentzen porównuje Singapur do Polski. O czym nie mówi?

Mentzen porównuje Singapur do Polski. O czym nie mówi?

Źródło:
Konkret24

Europoseł PiS Piotr Mueller alarmuje, że Unia Europejska planuje zabronić wymiany różnych części auta, jeśli dojdzie do ich usterki. Twierdzi, że nowe samochody będą musiały iść na złom. Uspokajamy: to nieprawda.

Piotr Mueller: nowe auto trzeba będzie oddać na złom. Nieprawda

Piotr Mueller: nowe auto trzeba będzie oddać na złom. Nieprawda

Źródło:
Konkret24

Antyimigrancki hejt wzbudza rozpowszechniane w mediach społecznościowych - między innymi przez polityków PiS - nagranie z Wrocławia. Widać na nim gromadzących się na ulicy cudzoziemców, a ironiczny opis głosi, że to "przyjazd inżynierów". Politycy opozycji informują wręcz, że to "inżynierowie z Afryki sprowadzani przez PO i Tuska". To fałsz.

"Inżynierowie z Afryki" przyjechali do Wrocławia? Skąd to nagranie

"Inżynierowie z Afryki" przyjechali do Wrocławia? Skąd to nagranie

Źródło:
Konkret24

Ponad 50 zgłoszonych komitetów wyborczych, ponad 40 zarejestrowanych. O co chodzi? Raczej nie o wygraną w wyborach. To skutek paradoksu polskiego prawa. Tłumaczymy, jakie są korzyści z rejestracji komitetu wyborczego, który jednak zarejestrowanego kandydata nie ma.

44 komitety wyborcze zarejestrowane. Wśród nich "semiwirtualne"

44 komitety wyborcze zarejestrowane. Wśród nich "semiwirtualne"

Źródło:
Konkret24

Prezydent USA "nie wie", na jakiej podstawie Dania rości sobie prawa do Grenlandii. Nie sądzi, "żeby to było prawdą". Jednak tak właśnie jest, w dodatku wiele lat temu zwierzchnictwo Danii nad wyspą uznały także Stany Zjednoczone.

Dlaczego Grenlandia jest duńska? Trump "nie wie, czy to prawda"

Dlaczego Grenlandia jest duńska? Trump "nie wie, czy to prawda"

Źródło:
Konkret24

Zwolennicy kawy z mlekiem i cukrem oburzają się na rzekomy zakaz, który ma wprowadzić Unia Europejska. "Co będzie następne? Zakaz soli?", "idiotyzmy" - komentują. Podstawą tych fałszywych doniesień jest artykuł jednego z polskich serwisów, który opatrznie zrozumiano. Wyjaśniamy, co naprawdę ograniczy UE.

UE "zakazuje mleka i cukru w kawie"? Czegoś innego

UE "zakazuje mleka i cukru w kawie"? Czegoś innego

Źródło:
Konkret24

Ilu policjantów brakuje w całym kraju? Kilka tysięcy? Kilkanaście? Opozycja włączyła temat braków kadrowych w policji do kampanii prezydenckiej, ale problem ten istnieje od lat. Zwiększanie liczby etatów w czasach Zjednoczonej Prawicy nie pomogło.

Ilu policjantów brakuje w kraju? Cztery garnizony dominują

Ilu policjantów brakuje w kraju? Cztery garnizony dominują

Źródło:
Konkret24

W Warszawie zacznie rzekomo obowiązywać "ustawa o aresztowaniu dzwonów kościelnych" czy "likwidacja kościelnych dzwonnic" - alarmują politycy opozycji i internauci. Wszystko z powodu pewnego projektu grupy radnych, który wykorzystano do tej manipulacji.

Trzaskowski "chce uciszyć kościelne dzwony"? Skąd ten przekaz

Trzaskowski "chce uciszyć kościelne dzwony"? Skąd ten przekaz

Źródło:
Konkret24

Co oznacza mała czarna gwiazdka przy niektórych cenach? Tak duński właściciel sieci Netto postanowił pomóc klientom bojkotować amerykańskie produkty. Według polskich internautów to rozwiązanie ma się też pojawić w sklepach sieci w naszym kraju. Wyjaśniamy.

Bojkot amerykańskich produktów także w Polsce? Jeszcze nie

Bojkot amerykańskich produktów także w Polsce? Jeszcze nie

Źródło:
Konkret24

Polscy internauci alarmują, że Unia Europejska chce zabronić korzystania z plastikowych dowodów osobistych. Podstawą jest artykuł jednego z serwisów, który nie do końca podał prawdę.

"Pożegnaj się z dowodem osobistym"? Co planuje UE

"Pożegnaj się z dowodem osobistym"? Co planuje UE

Źródło:
Konkret24

"Tak było. Ale teraz nikt nie pamięta"; "przy obecnej demografii to nie wróci" - komentują internauci rozsyłane w sieci zdjęcia, które mają przedstawiać kolejki do urzędów pracy za pierwszych rządów Donalda Tuska. Sprawdziliśmy, kiedy powstały te zdjęcia.

Kolejki do urzędów pracy "za Tuska"? Również w czasach PiS

Kolejki do urzędów pracy "za Tuska"? Również w czasach PiS

Źródło:
Konkret24

Prorosyjskie konta w Polsce i na świecie rozsyłają rzekomy materiał francuskiego dziennika o sondażu dotyczącym popularności polityków. Według niego 71 procent Francuzów uważa, że byłoby im lepiej pod rządami Władimira Putina. Nic tu jednak nie jest prawdziwe.

71 procent Francuzów woli Putina od Macrona? Mamy wyjaśnienie "Le Figaro"

71 procent Francuzów woli Putina od Macrona? Mamy wyjaśnienie "Le Figaro"

Źródło:
Konkret24

Kandydat PiS na prezydenta Karol Nawrocki - a za nim politycy tej partii - od kilku dni rozgłaszają, że "rząd po cichu przepchnął przepisy", które pozwolą stawiać wiatraki 500 metrów od domostw. Po pierwsze, przyjmowanie i konsultowanie projektu odbywało się otwarcie i zgodnie z procedurami. Po drugie, ustawa nie została jeszcze przegłosowana.

PiS: "rząd po cichu przepchnął przepisy". A naprawdę?

PiS: "rząd po cichu przepchnął przepisy". A naprawdę?

Źródło:
Konkret24

Na spotkaniach z wyborcami Szymon Hołownia mówi między innymi o problemach demograficznych Polski. W Częstochowie przedstawił nawet, jak wygląda tam trend spadkowy urodzeń. Czy ma rację?

Ile dzieci rodzi się w Częstochowie? Hołownia wylicza, my sprawdzamy

Ile dzieci rodzi się w Częstochowie? Hołownia wylicza, my sprawdzamy

Źródło:
Konkret24

Setki tysięcy wyświetleń w mediach społecznościowych generuje nagranie mające udowadniać, że Ukraińcy wykorzystują wojnę do propagandy. Tymczasem ten film jest przykładem prorosyjskiej dezinformacji. Przekaz o "wojennych aktorach" nie jest nowy, sposób stworzenia fałszywki również.

"Aktorka z frontu"? Nie, ale "ciemny lud kupuje"

"Aktorka z frontu"? Nie, ale "ciemny lud kupuje"

Źródło:
Konkret24

Twórcom tych stron chodzi nie tylko o przemycanie rosyjskich punktów widzenia do polskiego internetu. Dzięki takim witrynom można też cytować rosyjskie media państwowe, w Polsce zakazane. A w kanałach rosyjskich pokazywać, że "polskie media" podzielają rosyjską wizję świata. Oto 10 portali, przed którymi przestrzegamy. Szerzą prokremlowską dezinformację.

Sieć prorosyjskich portali oplata Polskę. Oto 10 przykładów

Sieć prorosyjskich portali oplata Polskę. Oto 10 przykładów

Źródło:
Konkret24

Posłowie Konfederacji - między innymi Sławomir Mentzen i Bartłomiej Pejo - przekonują, że średni wiek polskich rezerwistów wynosi 50 lat. Sprawdziliśmy, skąd biorą taką informację i co na to resort obrony.

Konfederacja o "średnim wieku rezerwistów": 50 lat. Źródło jest niewiarygodne

Konfederacja o "średnim wieku rezerwistów": 50 lat. Źródło jest niewiarygodne

Źródło:
Konkret24

Dyskusja o szczepieniach na błonicę - po wykryciu pierwszego od lat przypadku tej choroby - stała się dla środowisk antyszczepionkowych pretekstem do szerzenia kolejnej teorii. Ich zdaniem nagłaśnianie tematu błonicy to sposób na wypromowanie pakietu krztuścowego. Eksperci ostrzegają przed tą dezinformacją.

Błonica a pakiet krztuścowy. Jest różnica? Jest

Błonica a pakiet krztuścowy. Jest różnica? Jest

Źródło:
Konkret24

Prezydent USA Donald Trump ma być winny temu, że w Chinach nie będzie można więcej zjeść amerykańskiej wołowiny. Władze w Pekinie w odpowiedzi na nałożone cła rzekomo anulowały import tego mięsa ze Stanów Zjednoczonych. Rzeczywiście w tej kwestii zaszły zmiany, ale zawieszenie dostaw do Chin dotyczy wołowiny z innych krajów.

Chiny "anulowały" import wołowiny z USA? Nie stamtąd

Chiny "anulowały" import wołowiny z USA? Nie stamtąd

Źródło:
Konkret24, Snopes