"Współczuję członkom tych komisji". Jak będą liczone głosy?

Głosowanie korespondencyjne krok po kroku. Eksperci o szczegółacharchiwum

Nie tylko sam przebieg głosowania, ale także sposób liczenia głosów w ewentualnych wyborach korespondencyjnych jest pozbawiony zabezpieczeń, uniemożliwiających wpływ na wyborczy wynik. To opinia prawników, z którymi Konkret24 analizował proponowane przez PiS przepisy o tym, co będzie się działo z głosami oddanymi w wyborach "kopertowych". Wiele kwestii dotyczących ich liczenia nadal nie jest doprecyzowanych.

Przyjęta przez Sejm 6 kwietnia, a niezaakceptowana jeszcze przez Senat ustawa o szczególnych zasadach wyboru prezydenta w tym roku przewiduje, że głosy będzie liczyć 10 razy mniej osób niż w "normalnych" wyborach pięć lat temu.

PiS prze do wyborów korespondencyjnych
PiS prze do wyborów korespondencyjnychtvn24

Ze skrzynki do urny

Ustawa zakłada, że pakiety wyborcze - jeśli dojdzie do wyborów korespondencyjnych - nie będą odsyłane. Ten, kto będzie brał udział w wyborach, swój pakiet wyborczy z głosem w osobnej kopercie powinien wrzucić między godz. 6 a 20 do specjalnej skrzynki nadawczej. Ustawa nie jest tu precyzyjna – nie wiadomo, czy ma to być jedna skrzynka na całą gminę, gdzie będzie ustawiona, kto jej będzie pilnował, ani kto będzie odpowiadał za bezpieczeństwo kopert, a także za transportowanie ich do lokalu obwodowej komisji wyborczej.

Jak, gdzie i czy bezpiecznie? Mnożą się pytania w sprawie głosowania
Jak, gdzie i czy bezpiecznie? Mnożą się pytania w sprawie głosowaniaMartyna Olkowicz | Fakty po południu

- Prawdopodobnie przesądzi o tym dopiero rozporządzenie wydane przez ministra właściwego ds. aktywów państwowych, czyli przez ministra Jacka Sasina - mówi w rozmowie z Konkret24 Maciej Pach z Katedry Prawa Ustrojowego Porównawczego Uniwersytetu Jagiellońskiego. Ale, jak zaznacza, może zostać ono wydane dopiero po wejściu w życie ustawy, czyli tuż przed 10 maja.

- Tyle tylko, że w tej ustawie nie ma upoważnienia dla ministra do określenia w rozporządzeniu akurat tej kwestii, czyli liczby nadawczych skrzynek pocztowych na użytek głosowania korespondencyjnego – podkreśla krakowski prawnik.

Wicepremier Jacek Sasin o przygotowaniach do wyborów
Wicepremier Jacek Sasin o przygotowaniach do wyborówtvn24

Na tę kwestię zwracał uwagę także prof. Andrzej Zoll, przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej w latach 1991-1993. "Nie ma żadnej kontroli: czy wszystkie głosy oddane w danej – nie nazywam tego urną, ale – skrzynce, która stoi na ulicy i do której wrzuca się głos, czy to wszystko dotarło do komisji, która będzie liczyła głosy" - powiedział w wywiadzie dla Magazynu TVN24.

Poczta, o ile przepisy ustawy z 6 kwietnia wejdą w życie, ma opróżniać skrzynki nadawcze sukcesywnie i dostarczać koperty zwrotne do gminnych komisji wyborczych. Najpóźniej do godz. 23 w dniu głosowania.

Kto policzy głosy?

Głosy w wyborach mają być liczone przez gminne komisje wyborcze. Zapisy ustawy z 6 kwietnia przewidują, że z chwilą jej wejścia w życie przestają działać obwodowe komisje, powoływane przez wójtów, burmistrzów i prezydentów w obwodach głosowania. W wyborach prezydenckich pięć lat temu było ich około 27 tys. i liczyły one ok. 220 tys. członków.

Teraz komisje wyborcze – jedna na jedną gminę, w sumie 2491 – powołają komisarze wyborczy. Jeśli wybory miałyby się odbywać 10 maja, komisarze będą mieli na to tylko dwa dni po wejściu w życie ustawy.

- Jest to wyjątkowo nieodpowiedzialne podejście ustawodawcy do realizacji kluczowych czynności procedury wyborczej. Niezależnie od tej oceny, trzeba zwrócić uwagę, że prawdopodobnie z uwagi na niską liczbę zainteresowanych, komisji utworzyć się nie uda - ostrzega Maciej Pach.

Liczebność komisji jest uzależniona od liczby mieszkańców w danej gminie. Minimalny skład to trzy osoby, maksymalny – 45 w gminie powyżej 250 tys. mieszkańców.

"Przy pandemii i braku chętnych oraz nielicznych zgłoszeniach do dotychczasowych obwodowych komisji ze strony opozycji, w komisjach gminnych przeważać będą w takiej sytuacji osoby wskazane przez komisarzy wyborczych (powoływanych na wniosek ministra spraw wewnętrznych). To może grozić, że w wielu gminach komisje będą politycznie jednobarwne, a więc zainteresowane takim, a nie innym wynikiem wyborów" - napisał w analizie dla Forum Obywatelskiego Rozwoju dr Andrzej Machowski, analityk z fundacji Samorządność i Demokracja.

prof. W. Wróbel o naruszeniach w wyborach
prof. W. Wróbel o naruszeniach w wyborach

Kiedy wyniki? Nieprędko

Zdaniem byłego rzecznika PKW Wojciecha Dąbrówki, liczenie głosów może potrwać znacznie dłużej niż miało to miejsce w poprzednich wyborach. - To bardzo odpowiedzialna i wyczerpująca praca - mówi Dąbrówka. - Być może komisarze wyborczy we współpracy z Krajowym Biurem Wyborczym uciułają minimalne składy komisji, ale już teraz szczerze współczuję członkom tych komisji. Będą narażeni na ryzyko zakażenia koronawirusem, a ich praca nie skończy się szybko - ostrzega były rzecznik PKW.

Jak wynika z analizy dr. Andrzeja Machowskiego, do policzenia głosów w takich wyborach potrzebnych będzie minimalnie 8 988 członków komisji, a maksymalnie – 23 328.

Dla porównania: w wyborach prezydenckich w 2015 r. na jednego członka komisji wyborczej przypadało 68 głosów, teraz - przy założeniu tej samej frekwencji co pięć lat temu - na jednego członka komisji przypadałoby od 643 do 1669 głosów.

Liczba głosów w przeliczeniu na 1 członka komisji wyborczejdr Andrzej Machowski | Forum Obywatelskiego Rozwoju

To dane uśrednione. Zakładając tę samą liczbę oddanych głosów co pięć lat temu, np. komisja w dolnośląskiej gminie Długołęka (ponad 32 tys. mieszkańców) w maksymalnym dziewięcioosobowym składzie i przy założeniu minuty na wyjęcie z koperty zwrotnej oświadczenia o oddaniu głosu, wyjęcie koperty z głosem, rozcięcie i zliczenie – obliczyłaby głosy w czasie 21 godzin. W Krakowie głosy policzy komisja 45-osobowa. Przy analogicznej liczbie oddanych głosów co w wyborach prezydenckich w 2015 r., jeden członek komisji, na którego przypadłoby ponad 7 tys. głosów, będzie je liczył przez pięć dni.

- To kolejna zupełnie nierealistyczna koncepcja, świadcząca o zupełnej utracie kontaktu z rzeczywistością przez ustawodawcę – komentuje Maciej Pach.

Jak informował na antenie TVN24 politolog z UJ dr hab. Jarosław Flis, w drugiej turze marcowych wyborów w Bawarii, w samym Monachium liczeniem głosów zajmowało się 1500 osób podzielonych na sześcioosobowe zespoły. Sprawdzenie jednego pakietu głosowania korespondencyjnego zajmowało średnio 30 sekund. Łącznie zajęło im to 18 godzin - przekazał Flis.

Cuda przy urnie możliwe?

Prawnicy zwracają także uwagę na zapis art. 5 ust. 5 i punkt piąty: "Koperty na kartę do głosowania nie wrzuca się do urny, a kartę uważa się za nieważną i nie bierze się jej pod uwagę przy ustalaniu wyników głosowania w gminie, jeżeli (…) koperta zwrotna, do której dołączono oświadczenie, o którym mowa w pkt 1, z danymi tego wyborcy, została już wcześniej wrzucona do urny". Wystarczy więc, by członek komisji wrzucił do urny całą kopertę zwrotną, aby ten głos, który wyborca wypełnił prawidłowo, nie został uznany za ważny.

Eksperci alarmują, że to, co będzie się działo w lokalach gminnych komisji wyborczych nie będzie podlegało skutecznej społecznej kontroli. - Te przepisy zwielokrotniają obawę, że gwarancja tajności nie zostanie dochowana i komisja podejrzy treść głosu, zwłaszcza gdyby komisja liczyła tylko trzy osoby - ostrzega Maciej Pach z UJ.

- Najprawdopodobniej o wiele mniej osób niż w poprzednich wyborach będzie chciało podjąć się roli mężów zaufania lub obserwatorów społecznych, którzy powinni czuwać nad prawidłowym przebiegiem procesu wyborczego, a to z kolei może zagrozić transparentności procesu wyborczego i przełożyć się na jeszcze większy spadek zaufania obywateli do instytucji państwa - ostrzega Dąbrówka.

Andrzej Zoll: naruszeniem prawa jest to, że już się drukuje karty do głosowania
Andrzej Zoll: naruszeniem prawa jest to, że już się drukuje karty do głosowania

Prof. Zoll zaś zwracał uwagę na to, że "w każdych poprzednich wyborach, żeby zapobiec manipulacjom, ujawniano od razu wyniki z obwodowych komisji wyborczych. Teraz tego nie będzie". W ustawie, o ile stanie się obowiązującym prawem, zapisano bowiem, że po ustaleniu wyniku głosowania gminna komisja wyborcza swój protokół przekazuje od razu do okręgowej komisji wyborczej, bez jego upubliczniania.

"Te wybory pozbawione są bezpieczników, które uniemożliwiają ich sfałszowanie" - podkreślił prof. Zoll.

Autor: Piotr Jaźwiński / Źródło: Konkret24; zdjęcie: Magazyn TVN24

Źródło zdjęcia głównego: archiwum

Pozostałe wiadomości

"A czy państwo otrzymali już powołanie na ćwiczenia wojskowe..." - tego typu komentarze krążą w mediach społecznościowych w reakcji na publikowane w sieci karty powołań do wojska. Według nagłaśnianego przekazu wojsko ma teraz wysyłać więcej takich kart i to do osób "z łapanki". Uspokajamy i wyjaśniamy.

"Zapukało do mnie wojsko". Co wiemy o kartach powołań

"Zapukało do mnie wojsko". Co wiemy o kartach powołań

Źródło:
Konkret24

W sieci rozchodzi się opowieść o tym, jak to prezydent Wołodymyr Zełenski rzekomo kupił kasyno i hotel na Cyprze - posty o tym wrzucane są przy okazji różnych wypowiedzi dotyczących Ukrainy. To kolejny przykład historii stworzonej przez rosyjską propagandę po to, by zdyskredytować ukraińskiego prezydenta - ale też tych, którzy pomagają Ukrainie. W tym między innymi polski rząd.

Zełenski, hotel i kasyno na Cyprze. Jak rosyjska propaganda tworzy napięcia dyplomatyczne

Zełenski, hotel i kasyno na Cyprze. Jak rosyjska propaganda tworzy napięcia dyplomatyczne

Źródło:
Konkret24

Uczestnicy rolniczego protestu w Brukseli utrzymują, że jedną z przyczyn interwencji policji był fakt, że nieśli polskie flagi. Tak samo sugerował w swoim tekście rolniczy portal. Brukselska policja wyjaśnia, dlaczego polscy rolnicy "zostali poproszeni o przeniesienie się" w inne miejsce. Nie o flagę chodziło.

Rolnicy w Brukseli "osaczeni", bo "chodzili z polską flagą"? Policja wyjaśnia powód

Rolnicy w Brukseli "osaczeni", bo "chodzili z polską flagą"? Policja wyjaśnia powód

Źródło:
Konkret24

Jedni krytykują grafiki zdobiące autokar polskiej reprezentacji na Euro 2024, inni oburzają się, że taki sam autobus dostała reprezentacja Ukrainy. Dlaczego tak jest i skąd takie zdobienie wozów? Wyjaśniamy.

"Ukraina ma taki sam autobus jak Polska"? Nie tylko ona

"Ukraina ma taki sam autobus jak Polska"? Nie tylko ona

Źródło:
Konkret24

Jedni twierdzą, że zastrzeganie numeru PESEL to wstęp do likwidacji gotówki, inni - że chodzi o większą inwigilację obywateli. Wokół nowej usługi narosło już wiele fałszywych przekazów. Weryfikujemy je.

"Jest drugie dno" przy zastrzeżeniu numeru PESEL? Rozwiewamy mity

"Jest drugie dno" przy zastrzeżeniu numeru PESEL? Rozwiewamy mity

Źródło:
Konkret24

Samolot podnosi się z pasa startowego, gdy tuż za nim, na tym samym pasie, ląduje już inny - taką scenę widać na filmie opublikowanym w mediach społecznościowych. Komentujący uznał to "przykład synchronizacji lądowania", ale wielu internautów nie wierzy w prawdziwość filmu. Jaka jest prawda?

"Ciekawy przykład synchronizacji" lądowania i startu samolotów? Wręcz przeciwnie

"Ciekawy przykład synchronizacji" lądowania i startu samolotów? Wręcz przeciwnie

Źródło:
Konkret24

Politycy PiS i Suwerennej Polski wykorzystują pismo wysłane przez Podlaski Urząd Wojewódzki do samorządowców jako dowód, jakoby rząd wydał "polecenie szukania miejsc na ośrodki dla nielegalnych migrantów". To przekaz nieprawdziwy, wzbudzający niepokój w lokalnej społeczności. Dokument dotyczy czego innego, a procedurę tę opisał dwa lata temu rząd Zjednoczonej Prawicy.

Rząd "szuka miejsc dla nielegalnych migrantów" na Podlasiu? O co chodzi z pismem wojewody

Rząd "szuka miejsc dla nielegalnych migrantów" na Podlasiu? O co chodzi z pismem wojewody

Źródło:
Konkret24

Według wielu internautów polsko-rosyjskę granicę na Mierzei Wiślanej wyznacza niski płot z siatki. Nagrania i zdjęcia publikowane w mediach społecznościowych pokazują dość liche ogrodzenie, które biegnie w poprzek plaży. Tyle że granica państwowa przebiega w innym miejscu i w inny sposób jest ochraniana. Wyjaśniamy.

"Tak wygląda nasza granica z Rosją"? Nie. Wygląda inaczej

"Tak wygląda nasza granica z Rosją"? Nie. Wygląda inaczej

Źródło:
Konkret24

W rozpoczynającym się jutro posiedzeniu Sejmu już nie będą brać udziału, a na mandaty posłów Parlamentu Europejskiego jeszcze czekają. Wyjaśniamy, jaka jest teraz sytuacja posłów, którzy w wyniku niedzielnych wyborów pojadą do Brukseli. I kiedy ich miejsca w Sejmie zostaną uzupełnione.

25 wybranych. Jeszcze nie są europosłami, a w Sejmie już nie zagłosują

25 wybranych. Jeszcze nie są europosłami, a w Sejmie już nie zagłosują

Źródło:
Konkret24, PAP

"W zamian za to wejdą prażone chrząszcze", "chyba trzeba wyjść z Unii, bo za chwile nic nie zjemy" - piszą oburzeni internauci, komentując rozpowszechnianą w sieci informację, jakoby Unia Europejska zakazała produkcji chipsów o smaku bekonowym. Tylko że to fake news. Chodzi o inny zakaz.

Unia zakazała chipsów o smaku bekonu? To nie tak, wyjaśniamy

Unia zakazała chipsów o smaku bekonu? To nie tak, wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24

Czy Mariusz Kamiński, Maciej Wąsik i Daniel Obajtek mogą się już czuć bezpieczni, bo immunitet europosła "nie dotyczy czynów popełnionych przed wyborem"? Dyskusja na ten temat rozpoczęła się w sieci zaraz po ogłoszeniu wstępnych wyników głosowania. Tłumaczymy, czym różnią się sytuacje trójki przyszłych europosłów.

Immunitet europosła "nie dotyczy czynów popełnionych przed otrzymaniem mandatu"? To zależy

Immunitet europosła "nie dotyczy czynów popełnionych przed otrzymaniem mandatu"? To zależy

Źródło:
Konkret24

Podczas wizyty w Brukseli Jarosław Kaczyński przestrzegał przed "szaleństwem klimatycznym". Mówił, że człowiek nie wpływa na zmiany klimatu. Sugerował, że aby zredukować emisję CO2 do zera, trzeba by "zlikwidować ludzi w Europie". Przywoływał wątpliwe tezy naukowe. Nic z tego nie jest prawdą.

Kaczyński mówi o "szaleństwie klimatycznym" Brukseli. Cztery fałsze naraz

Kaczyński mówi o "szaleństwie klimatycznym" Brukseli. Cztery fałsze naraz

Źródło:
Konkret24

Telewizja Polska udostępniła redakcji Konkret24 informacje o zarobkach Jacka Kurskiego w latach 2016-2023. Startujący teraz do Parlamentu Europejskiego z list PiS były prezes TVP zarobił w sumie ponad 4,6 miliona złotych brutto. Wynagrodzenie rosło z roku na rok, w samym 2020 roku było to ponad milion.

Ile Jacek Kurski zarobił w TVP? Mamy pełne dane

Ile Jacek Kurski zarobił w TVP? Mamy pełne dane

Źródło:
Konkret24

W popularnym przekazie Niemcy i niemiecka firma rzekomo mają kontrolować poszukiwania "złóż surowców krytycznych" w okolicy Suwałk. Bogate złoża m.in. tytanu i wanadu jakoby "mają trafić do UE, a głównie do Niemiec". Poszukiwania rzeczywiście miały miejsce, ale ich celem wcale nie było wydobycie.

Na Suwalszczyźnie poszukują złóż krytycznych, "które mają trafić do Niemiec"? Wyjaśniamy

Na Suwalszczyźnie poszukują złóż krytycznych, "które mają trafić do Niemiec"? Wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24

Po polskich ulicach "chodzą nielegalni, niezidentyfikowani migranci" - alarmują politycy PiS i Suwerennej Polski. Opowiadają, że relokacja w ramach paktu migracyjnego się już zaczęła, bo Niemcy przysłali nam tysiące migrantów "w ostatnich kilku miesiącach". Przestrzegamy: to przekaz fałszywy. Pakt migracyjny nie wszedł w życie, nie ma relokacji w jego ramach. Wyjaśniamy, jakie dane wykorzystano w tej narracji.

Prawica: "pakt migracyjny już działa", "Polska przyjmuje migrantów z Niemiec". Nie, to fałsz

Prawica: "pakt migracyjny już działa", "Polska przyjmuje migrantów z Niemiec". Nie, to fałsz

Źródło:
Konkret24

Pomagaliśmy straży pożarnej i szpitalom, nie braliśmy pieniędzy dla siebie, prawo na to pozwalało - tłumaczą politycy Suwerennej Polski i PiS, odpierając zarzuty w aferze Funduszu Sprawiedliwości. Rafał Bochenek mówi o "odwracaniu pojęć" i "nadawaniu nowego znaczenia" temu, co robił rząd Zjednoczonej Prawicy. Jednak to Suwerenna Polska stosuje strategię "odwracania pojęć" i manipuluje opinią publiczną. Wyjaśniamy.

Afera Funduszu Sprawiedliwości. Manipulacje Suwerennej Polski po ujawnieniu taśm

Afera Funduszu Sprawiedliwości. Manipulacje Suwerennej Polski po ujawnieniu taśm

Źródło:
Konkret24

"Ktoś wie co to za bydło było wczoraj na Placu Zamkowym?" - zapytał jeden z internautów, którego wpis ze zdjęciem pokazującym zaśmieconą ulicę zatacza coraz szersze kręgi w sieci. Nie ma ono jednak nic wspólnego z wiecem w Warszawie.

Tak wyglądał plac Zamkowy w Warszawie po manifestacji 4 czerwca? To inne miasto

Tak wyglądał plac Zamkowy w Warszawie po manifestacji 4 czerwca? To inne miasto

Źródło:
Konkret24

Jarosław Kaczyński na wiecach uspokaja Polaków, że żyją w bezpiecznym kraju. Tłumaczy, że "rozpoczął to jego świętej pamięci brat, kiedy został ministrem sprawiedliwości". Wtedy to bowiem według prezesa PiS przestępczość w Polsce zaczęła spadać. Dane pokazują raczej trend przeciwny.

Jarosław o Lechu: "mocno dokręcił śrubę" i przestępczość "zaczęła spadać". Dane nie potwierdzają

Jarosław o Lechu: "mocno dokręcił śrubę" i przestępczość "zaczęła spadać". Dane nie potwierdzają

Źródło:
Konkret24

"Wystarczyło kilka miesięcy rządów koalicji 13 grudnia, a zyski Orlenu spadają" - oświadczył poseł PiS Radosław Fogiel, komentując wyniki spółki za pierwszy kwartał 2024 roku. Eksperci przeanalizowali dokładnie te dane i wskazują rzeczywistych "trzech głównych winowajców".

Fogiel o spadku zysku Orlenu po "kilku miesiącach rządów". Eksperci: oto winowajcy

Fogiel o spadku zysku Orlenu po "kilku miesiącach rządów". Eksperci: oto winowajcy

Źródło:
Konkret24

Kandydatka PiS do europarlamentu Małgorzata Gosiewska broni prezesa partii - jej zdaniem Jarosław Kaczyński nigdy nie mówił, że migranci przenoszą pasożyty. Przypominamy, kiedy takie słowa padły.

Kaczyński, migranci i pasożyty. Gosiewska: nie ma takiego cytatu. Jest

Kaczyński, migranci i pasożyty. Gosiewska: nie ma takiego cytatu. Jest

Źródło:
Konkret24

Europoseł Adam Bielan twierdzi, że obecna koalicja rządząca nie protestowała w 2017 roku przeciwko ustawie, która zmieniła zasady funkcjonowania Funduszu Sprawiedliwości. To nieprawda. Przypominamy, jak wyglądało głosowanie nad ustawą z wrzutką o Funduszu.

Bielan: obecnie rządzący nie protestowali, gdy zmieniano przepisy o Funduszu Sprawiedliwości. To nieprawda

Bielan: obecnie rządzący nie protestowali, gdy zmieniano przepisy o Funduszu Sprawiedliwości. To nieprawda

Źródło:
Konkret24

Po meczu siatkarskim w Suwałkach pojawiły się informacje o rzekomym wpuszczaniu za darmo ukraińskich kibiców. Te doniesienia nie są prawdziwe, a ich celem jest antagonizowanie obu narodów.

"Polscy kibice 130 złotych za bilet, Ukraińcy za darmo"? Nieprawda

"Polscy kibice 130 złotych za bilet, Ukraińcy za darmo"? Nieprawda

Źródło:
Konkret24

Były prezes Rządowego Centrum Legislacji Krzysztof Szczucki twierdzi, że nie wykorzystywał tego stanowiska i publicznych pieniędzy do walki o fotel posła. Prześledziliśmy jego aktywności w okręgu, z którego startował. Już w prekampanii prezes RCL jeździł tam, by przekazać wozy strażakom, wspierać lokalnych polityków PiS, odsłaniać pomnik, wmurowywać kamień węgielny, rozdawać na ulicy kwiaty czy nawet papieskie encykliki.

"Co w tym złego?". Jak Szczucki za publiczne pieniądze promował samego siebie

"Co w tym złego?". Jak Szczucki za publiczne pieniądze promował samego siebie

Źródło:
Konkret24

W przekazie polityków Prawa i Sprawiedliwości rząd znacząco obniżył 14. emeryturę i wprowadził "program 1000 minus". Tyle że wysokość tego świadczenia była znana już dawno i zapisana w przepisach przyjętych jeszcze w 2021 roku, a ubiegłoroczna nadzwyczajna podwyżka wynikała z pomyłki Jarosława Kaczyńskiego.

PiS: rząd obniża 14. emeryturę. Takie przepisy przyjęto już w 2021 roku. Wyjaśniamy

PiS: rząd obniża 14. emeryturę. Takie przepisy przyjęto już w 2021 roku. Wyjaśniamy

Źródło:
Konkret24